ឆ្នាំរបត់របស់កម្ពុជា ក្នុងព្យុះបង្ក្រាបការឆបោក

ក្រោយ «818» កម្ពុជាកំពុងឆ្លងកាត់ការផ្លាស់ប្ដូរសង្គមដែលខុសពីពេលកន្លងមកយ៉ាងច្បាស់។ ចូលឆ្នាំ២០២៦ រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាបានបង្កើនការបង្ក្រាបការឆបោកតាមទូរគមនាគមន៍ និងឧក្រិដ្ឋកម្មឆ្លងដែនពាក់ព័ន្ធយ៉ាងខ្លាំង។ ទីតាំងសង្ស័យឆបោកនៅភ្នំពេញ ព្រះសីហនុ Moc Bai និងកន្លែងផ្សេងទៀតត្រូវបានសម្អាត។ ស្របគ្នានេះ សង្គ្រាមព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ ការចាប់ខ្លួន Chen Zhi នៃក្រុមហ៊ុន Prince Group និងការដាក់ទណ្ឌកម្មលើ Huione បានកើតឡើងបន្តបន្ទាប់ក្នុងពេលខ្លី បង្កផលប៉ះពាល់បីជាន់ដល់ដំណើរការសង្គមនិងបរិយាកាសសេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជា។ ព្រឹត្តិការណ៍ទាំងនេះរួមគ្នាធ្វើឱ្យប្រព័ន្ធដែលពឹងផ្អែកលើសេដ្ឋកិច្ចប្រផេះជាយូរមកហើយ បាត់បង់ការគាំទ្រយ៉ាងឆាប់រហ័ស ហើយបង្ហាញពីការរៀបចំសណ្ដាប់ធ្នាប់ឡើងវិញយ៉ាងជ្រាលជ្រៅ។ ហេតុអ្វីលើកនេះខុសពីមុន? ប៉ុន្មានឆ្នាំកន្លងមក កម្ពុជាក៏ធ្លាប់បង្ក្រាបការឆបោកជាច្រើនលើក ប៉ុន្តែលើកនេះខុសពីមុនយ៉ាងច្បាស់។ ទីមួយ វិសាលភាពកាន់តែធំ ដោយអនុវត្តនៅច្រើនទីតាំងក្នុងពេលតែមួយ មិនមែនត្រឹមការប៉ះពាល់បន្តិចបន្តួចទេ។ ទីពីរ គោលដៅកាន់តែផ្ទាល់ ដោយឈានដល់មនុស្សនិងប្រព័ន្ធដែលកន្លងមកកម្រត្រូវប៉ះពាល់។ ទីបី ជំហរកាន់តែច្បាស់ ដោយសង្កត់លើការបន្តអនុវត្ត មិនមែនជាយុទ្ធនាការអនុវត្តច្បាប់ខ្លីៗឡើយ។ ក្នុងបរិបទនេះ រដ្ឋាភិបាលបានសង្កត់ធ្ងន់ជាបន្តបន្ទាប់ក្នុងសេចក្ដីថ្លែងជាសាធារណៈលើកិច្ចសហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិ និងអភិបាលកិច្ចរយៈពេលវែង។ នេះមានន័យថា ការប្រឆាំងការឆបោកត្រូវបានបញ្ចូលក្នុងអភិបាលកិច្ចប្រចាំ មិនមែនជាសកម្មភាពបណ្ដោះអាសន្នទេ។ នេះក៏ពន្យល់ថា ហេតុអ្វីទីតាំងខ្លះអាចទទេយ៉ាងលឿន ព្រោះគំរូដំណើរការបិទជិតពីមុនពិបាកបន្តរក្សាទុក។ ក្រោយមាន «រលកចាកចេញ» តើសង្គមផ្លាស់ប្ដូរយ៉ាងដូចម្ដេច? ក្រោយទីតាំងខ្លះត្រូវសម្អាត មនុស្សជាច្រើនបានប្រមូលផ្ដុំទៅភ្នំពេញនិងកន្លែងផ្សេងៗក្នុងពេលខ្លី ដោយព្យាយាមចាកចេញតាមរយៈស្ថានទូត និងការធ្វើដំណើរឆ្លងកាត់តាមអាកាស។ វាបង្កជាបាតុភូតដែលអ្នកខាងក្រៅហៅថា «រលកចាកចេញ»។ ចលនាប្រមូលផ្ដុំនេះបានបង្កផលបន្តបន្ទាប់យ៉ាងឆាប់រហ័ស៖ ១. សម្ពាធការងាររបស់ស្ថានទូតកើនឡើងគួរឱ្យកត់សម្គាល់។ ២. តម្លៃសំបុត្រយន្តហោះនិងសណ្ឋាគារប្រែប្រួលក្នុងរយៈពេលខ្លី។ ៣. វិស័យម្ហូបអាហារ កម្សាន្ត និងអចលនទ្រព្យមួយចំនួនដែលពឹងលើអតិថិជនចិន បានថមថយ។ ប៉ុន្តែការផ្លាស់ប្ដូរទាំងនេះហាក់ដូចជាការឈឺចាប់នៃការដកថយសេដ្ឋកិច្ចប្រផេះ ជាងការដែលប្រទេសទាំងមូលស្រាប់តែធ្លាក់ចុះ។ សេដ្ឋកិច្ចទីតាំងឆបោកមិនបង្កើតតម្លៃពិតប្រាកដឡើយ ហើយការរួមតូចរបស់វាមិនមានន័យថាសេដ្ឋកិច្ចពិតប្រាកដដួលរលំទេ។ សេដ្ឋកិច្ចពិតប្រាកដរបស់កម្ពុជានៅតែពឹងលើរោងចក្រ សំណង់ ទេសចរណ៍ និងការវិនិយោគស្របច្បាប់។ ជនជាតិចិននៅកម្ពុជាបានមកដល់ផ្លូវបំបែក ចំពោះជនជាតិចិនដែលធ្វើការនិងប្រកបអាជីវកម្មស្របច្បាប់នៅកម្ពុជា ផលប៉ះពាល់នៃការផ្លាស់ប្ដូរនេះកាន់តែផ្ទាល់។ អារម្មណ៍ច្បាស់មួយគឺ ជនជាតិចិនតិចជាងមុន ហើយការរកស៊ីកាន់តែលំបាក។ ចាប់ពីពាក់កណ្ដាលចុងឆ្នាំ២០២៥ អតិថិជនចាស់ថយចុះ អតិថិជនថ្មីមិនមក ហើយគំរូរកស៊ីដែលវិលតែក្នុងសហគមន៍ចិនចាប់ផ្ដើមលែងមានប្រសិទ្ធភាព។ ក្នុងបរិបទនេះ ជនជាតិចិនកាន់តែច្រើនចាប់ផ្ដើមប្ដូរទិសដៅ៖ ១. មិនមើលតែអតិថិជនចិន ប៉ុន្តែសាកល្បងទីផ្សារមូលដ្ឋាន។ ២. មិនពឹងលើចន្លោះមិនច្បាស់លាស់ ប៉ុន្តែព្យាយាមដើរតាមផ្លូវស្របច្បាប់។ ៣. មិនដេញតាមប្រាក់ចំណេញរហ័ស ប៉ុន្តែគិតថាអាចបន្តរយៈពេលវែងបានឬអត់។ ផ្លូវនេះផ្ដល់ផលយឺតជាង ប៉ុន្តែមានសុវត្ថិភាពនិងសមស្របជាង។ ក្នុងរយៈពេលវែង កម្ពុជាកំពុងប្រើការបង្ក្រាបការឆបោកយ៉ាងតឹងរ៉ឹង ដើម្បីរៀបចំលំហសម្រាប់ការអភិវឌ្ឍរបស់ខ្លួន។ ចំពោះជនជាតិចិន អ្នកដែលអាចបន្តនៅបានច្រើនតែជាអ្នកព្រមសម្របខ្លួននឹងច្បាប់ថ្មី និងបង្កើតទំនាក់ទំនងមានស្ថិរភាពជាមួយសង្គមមូលដ្ឋាន។ របៀបដំណើរការចាស់កំពុងដកថយ ខណៈសណ្ដាប់ធ្នាប់ថ្មីនៅតែកំពុងបង្កើតឡើង។ ទោះយ៉ាងណា ជនជាតិចិនទាំងអស់នៅកម្ពុជាដឹងច្បាស់ក្នុងចិត្តរួចហើយថា កម្ពុជាឆ្នាំ២០២៦ នឹងឈានដល់របត់ថ្មីមួយក្រោមព្យុះប្រឆាំងការឆបោក។